23-10-04:            We vertrekken voor een weekje Duitsland. De verwachtingen zijn weer hoog gespannen: het gebied dat we gaan bezoeken is voor ons nieuw: Thüringen, met steden als Erfurt, Weimar, Jena, Chemnitz, Leipzig en Dresden. Verder belooft het verblijf in een ****  restaurant – in een land waar eten en drinken tóch altijd al ver boven de middelmaat is - ook veel goeds. De reis begint wat minder voorspoedig. Na 3 ½ uur zitten we nog maar net buiten Essen enkele tientallen kilometers van de Nederlandse grens. Oorzaak: omleiding bij Breda, files in de buurt van Waalwijk en Essen. Maar we houden de moed erin: om 17.00 uur staan we in de loge van het hotel en wordt er ingechecked. Wij krijgen kamer 308 op de derde etage toegewezen.

Jena - Fair hotel.jpg (124538 bytes) Jena - Fair hotel - Loet.jpg (94358 bytes) Jena - Fairhotel - achterzijde.jpg (95565 bytes)

                       Het Faire - hotel                                       wij slapen op derde etage                          6e raam van rechts (laatste foto)

 

Jena Dresden Chemnitz Leipzig Erfurt

J e n a


24-10-04:            We gaan met een typisch Oost-Duits trammetje naar het centrum van Jena. Het vervoer is voor ons de hele week gratis in de omgeving van Jena: service van het hotel! In het centrum van Jena gaan we eerst de omgeving verkennen.

Jena - Marktplein - Johan Friedrich de Stoutmoedige van Sachsen.jpg (161207 bytes)

Opvallend zijn de ruime Grote Markt met het monument van Johann Friedrich, de grootmoedige, van Saksen, grondlegger van de universiteit, het oude raadhuis, maar blikvanger is – of je het wilt of niet en of je er van houdt ja of nee -: de 120 meter hoge universiteitstoren. Deze werd gebouwd in opdracht van Carl Zeiss als kantoorruimte voor zijn bedrijf. Maar vanwege de enorme bouwkosten wilde de fam . Zeiss er snel van af. Het werd bestemd als  . De familienaam Zeiss is onverbrekelijk verbonden met deze stad. Samen met Ernst Abbe (fysicus) legde de mechanicus  Carl Zeiss hier in de 19e eeuw de grondslag voor de optische instrumentenindustrie.

 

Jena - universiteitstoren.jpg (130711 bytes)

De 120 meter hoge universiteitstoren heeft een betonnen buitenwand van 30.000 ton en een dikte van 40 tot 60 cm en een binnenkern waarin de  6 liften en de trappenhuizen gesitueerd zijn. Tussen binnen- en buitenkern zijn de kantoren gebouwd. de toren bevat ook nog eens 1512 te openen ramen.

Jena - universiteitstoren 2.jpg (131821 bytes)

Veel oude gebouwen telt Jena niet. Het Rathaus is één van de weinige. Schnapphahn is het mannetje dat in de 500 jaar oude klok elk uur een bal probeert te happen; een engel zit hem echter steeds dwars. De Goethe – galerie is een modern overdekt winkelcentrum waar we deze week nog weleens terug zullen komen.

Vandaag willen we wandelen in de omgeving van Jena en kiezen voor de Napoleonroute: “Der Thüringer Napoleonwanderweg”  Terwijl de zon geweldig zijn best doet (rond de 23 graden) beginnen we aan zo’n drie- tot vierhonderd treden om het bos te bereiken. Van daaruit lopen we de weg die Napoleon met zijn leger ook liep in de nacht van 13 op 14 oktober 1806. De Napoleonstein staat er nog steeds als gedenkteken. Boven op de heuvel is het heerlijk om even te rusten. De kinderen laten er hun vliegers op (ah Mutti, er hat wunderbahr functioniert..!). Vervolgens gaan we richting Cospeda waar we bij het kneuterig-gezellige Gasthaus Lindenhof een biertje drinken. Via het Museum 1806 en de Cospedaer Grund bereiken we uitspanning Papiermühle. Van daaruit is het nog zo’n 2,5 km door het bos richting centrum. We hebben het gevoel dat we de eerste dag prima benut hebben.

napoleonroute.jpg (91298 bytes)

foto's wandeling Jena

Jena - Napoleonroute - Annelies.jpg (298655 bytes) Jena - Napoleonroute - zicht op de stad.jpg (154289 bytes) Jena - Napoleonroute - het slagveld.jpg (108210 bytes) Jena - Napoleonroute - Louis.jpg (157685 bytes)
de eerste stappen.... zicht op het slagveld 1 zicht op het slagveld 2 rustpauze
Jena - Napoleonroute - Napoleonstein 1806.jpg (95145 bytes) Jena - Napoleonroute - Louis op terras in Cospeda.jpg (121386 bytes) Jena - Napoleonroute - Annelies op terras in Cospeda.jpg (139695 bytes) Jena - Napoleonroute - Papiermühle 2.jpg (197389 bytes)
Napoleonsteine op het terras in Cospeda 1  op het terras in Cospeda 2 uitspanning  "Papiermühle"

overige  foto's  Jena

Jena - al vernieuwd.jpg (114236 bytes) Jena - Marktplein.jpg (119821 bytes) Jena - trammetje in Jena - Lobeda-Ost.jpg (160954 bytes) Jena - verkeersweg langs hotel.jpg (98423 bytes) Jena - Carl Zeiss stadion.jpg (83623 bytes) Jena - grafsteen fam. Stück.jpg (180754 bytes)
vernieuwingen zijn zichtbaar marktplein tram in Lobeda-Ost (wijk in Jena) verkeersweg langs het hotel Carl Zeiss Jena (stadion)

'n Hansweertse naam op een kerkhof in Jena


naar boven ì

D r e s d e n   (Meissen)

25-10-04:            Een ietwat vreemde - maar wat ons betreft geen verkeerde afspraak tussen twee hotels - doen ons vandaag in Dresden belanden. Dresden ligt 175 km. verwijderd van ons verblijf in Jena. Ons hotel heeft echter een kamerruil weten te realiseren met een Hotel in Meissen (+ 15 km. van Dresden). Dat betekent dat wij ons hotel voor één overnachting verlaten en – geheel kosteloos – kunnen overnachten in het Mercure-hotel in Meissen . Ook het diner-buffet en het Frühstück is daar bij inbegrepen! Wij hadden toch al wel het idee - als het even kon - om Dresden met een bezoek te vereren. We grijpen deze kans dan ook met beide handen aan. Vandaag kunnen we dan Dresden bezoeken en morgen – op de terugweg – ligt Chemnitz op de route. Hiermee hebben we meteen de twee verst liggende plaatsen die op ons lijstje stonden “afgewerkt”.

Wij komen rond 11.00 aan in het hotel waar we snel wegwijs gemaakt worden. Ook horen we dat we vrij dicht bij een S-Bahnhof zitten en dat we dus snel, goedkoop (€ 12,50 retour voor 2 personen; hiervoor kan ik de auto nog niet in Dresden parkeren) en comfortabel naar Dresden kunnen reizen.

Meissen - Mercurehotel.jpg (121564 bytes) Meissen - Elbe1.jpg (102591 bytes) Meissen - Station1.jpg (144721 bytes) Meissen - Station2.jpg (149680 bytes)
Mercure hotel - Meissen Elbe station station

 

Dresden - station.jpg (137836 bytes)

Dresden blijkt op dit moment – m.n. voor het station - nog één grote bouwput te zijn. Hier staat torenkraan naast torenkraan, en is alles nog open of in aanbouw. Wij denken dat het heeft te maken met 2006: het jaar waarin Dresden 800 jaar bestaat en zich aan het volk wil laten zien als een phoenix: plat gebombardeerd in 1945, geen geld voor fatsoenlijke herbouw tijdens het communistische regime en nu herrezen terug willen komen. Het station (foto links) heeft het uiterlijk van een stoomlocomotief.

Dresden - Praterstrasze.jpg (115931 bytes)

Van de oude gebouwen staan er nog maar een paar, al dan niet herbouwd in de oude stijl.  Overigens zijn ze allemaal enorm aangetast door (naar ik denk) de smerige uitlaatgassen en rook van bedrijven: kool- en koolzwart. Aan sommige gebouwen en beelden kun je zien dat men al getracht heeft e.e.a. schoon te maken, maar over het algemeen ziet het er – ondanks de prachtige architectuur – smerig uit.

Dresden.jpg (135667 bytes) Dresden - kathedraal.jpg (118714 bytes) Dresden - koepel.jpg (126748 bytes) Dresden - platz.jpg (109345 bytes) Dresden - Theaterplatz.jpg (128152 bytes) Dresden - Semperoper.jpg (102911 bytes)
Kreuzkirche Hofkathedraal Grünes Gewolbe 
van het Residenzslot
Theaterplatz Semper

Bestuurders, vorsten, leiders zijn vaak behept met zó'n ijdelheid, dat ze tot tientallen jaren, zelfs eeuwen ná hun dood herinnerd willen blijven. En als dat zou zijn vanwege hun positieve daden jegens de bevolking en hun land is dat alleen maar te roemen. Maar veelal uit deze ijdeltuiterij zich in het laten bouwen van enorme bouwwerken, paleizen, beelden, fonteinen, etc.

Zo ook het Zwinger in Dresden, gebouwd in opdracht van August der Starke. (Een "zwinger" is een gang tussen een buitenmuur en een binnenmuur in een kasteel). Momenteel is het Zwinger volop in restauratie, zowel binnen als buiten. Het binnenplein - Het Zwingerhof - wordt nu voorzien van 4 nieuwe fonteinen. Het Zwingerhof heeft een breedte van 107 meter en een lengte van 102 meter. Deze ruimte had men nodig om er de tourooien en feestpartijen te kunnen organiseren.

Dresden - Zwinger.jpg (124049 bytes) Dresden - Zwinger3.jpg (111426 bytes) Dresden - Zwinger2.jpg (91560 bytes)

 

Brede straten zijn een heel normaal verschijnsel in Oost -Duitsland. De starten werden zo breed aangelegd, omdat men dan zonder problemen grote militaire parades kon houden.

Dresden - brede laan.jpg (114582 bytes)

 

Dresden - Elbe - Dampschiffahrt.jpg (115973 bytes)

De Elbe gezien vanaf Brühlsche Terrasse. Op dit "balkon van Europa" (zo genoemd vanwege het uitzicht op het landschap) wandelen de toeristen bij voorkeur. Hier kun je heerlijk zonnen en een drankje nemen op de caféterrassen. Op de voorgrond ligt hier nog een Dampfschiff.

Dresden - terras langs e Elbe2.jpg (107064 bytes)

naar boven ì

26-10-04:     

C h e m n i t z

Op de weg terug van Dresden naar Jena willen wij een bezoekje brengen aan Chemnitz. In de communis- tische tijd heette Chemnitz nog Karl Marx Stadt. Het grote voorbeeld (of misschien wel de grote held) van deze stad heeft nog altijd een gigantisch standbeeld, enkele meters buiten het centrum. Uit een enorm blok steen is zijn hoofd gebeiteld. Op de achtergrond een metershoog plaquette met zijn beroemde spreuk “arbeiders aller landen verenigt U “ in allerlei talen.

Chemnitz -  Karl Marx.jpg (154179 bytes)

Chemnitz is evenals de meeste vroegere Oost-Duitse steden vol gebouwd met “blokkendozen”.  Bijna allemaal grote rechthoekige hoogbouw met daar tussen brede starten en pleinen, hetgeen een erg ruimtelijke indruk geeft. Opvallend is de markt waar in een carré enkele opmerkelijke gebouwen staan. Het raadhuis is qua bouwstijl de vertegenwoordiger van een vroegere periode; links en rechts ervan staan de volledige uit glas opgetrokken winkelpanden van Peek & Cloppenburg en Galeria. Tegenover het stadhuis een volledig stenen gebouw: Rote Turm- Galerie, (genoemd naar de erachter liggende toren van rode steen - nu een museum) met hierin een aantal winkels op 2 ringen en op de bovenste ring de schitterend ruime bioscoop "Cinestar"

Chemnitz -  Chemnitz.jpg (153682 bytes) Chemnitz -  Cinestar.jpg (143058 bytes) Chemnitz - oud en nieuw 2.jpg (115195 bytes) Chemnitz -  wit en rood.jpg (104630 bytes)
oude raadhuis  Galerie Rote Turm overzicht markt 1 nieuwe raadhuis

 

Chemnitz -  Siegfriedshaus.jpg (125437 bytes)

achter het marktplein valt verder nog Het Siegertschehaus op: gebouwd tussen 1737 en 1741. Na de vernieling in 1945 is het weer geheel opgebouwd in 1953. Een prachtige barokke rose gevel. 

Chemnitz -  Siegfriedshaus - detail.jpg (103217 bytes)


Chemnitz -  kerk.jpg (80738 bytes) Enkele klassieke gebouwen die voor Chemnitz bewaard zijn gebleven zijn o.m. het koning Albertmuseum, de Sankt-Petri- Kirche (momenteel in restaura- tie) en een (vermoedelijk) operagebouw Chemnitz - operagebouw.jpg (117039 bytes) Chemnitz - koning Albertmuseum.jpg (112690 bytes)
Sankt - Petrikirche Operagebouw Koning Albertmuseum

naar boven ì

L e i p z i g    (Halle)


27-10-04:       De volgende van de vijf grote steden die we deze week willen bezoeken is Leipzig. Volgens de receptionist van het  hotel kunnen we “das PKW am besten am Flughafen Leipzig abstellen” en daar de trein pakken. We zijn niet helemaal overtuigd en proberen - eigenwijs als we zijn - zelf een betere oplossing te vinden. Die hebben we dan ook – een beetje op de gok – gevonden in Weiszenfels. We parkeren de auto voor het immens vervallen en smerige station om er dan achter te komen dat de trein naar Leipzig Hbf nét vertrokken is en de volgende trein anderhalf uur later gaat. We beslissen om dan maar via Halle te gaan. Daar hebben we dan nog ruim een half uur wachttijd en kunnen we misschien nog wat bekijken.

Halle blijkt een mooi en goed verzorgd station te hebben, waar niet gerookt mag worden en waar de nodige winkeltjes er voor zorgen dat de wachttijd niet verveelt.

Halle - station.jpg (118628 bytes)

Om half één komen we aan in Leipzig. De trein rijdt binnen in een prachtig en gigantisch ruim kopstation, dat feitelijk is verdeeld in  twee hallen. Dat heeft te maken met het feit dat er voorheen een Pruisische en een Saksische spoorwegadministratie bestond. Beneden de perrons zijn 2 zeer ruime winkellagen die totaal zo’n 140 winkeltjes en eetgelegenheden bevatten. Allemaal zeer westers ingericht en georiënteerd. Als je van winkelen en eten houdt zou je bijna wensen een trein te missen!

Leipzig - station 4.jpg (182463 bytes) Leipzig - station 1.jpg (193131 bytes) Leipzig - station 3.jpg (134743 bytes) Leipzig - station 2.jpg (148404 bytes) Leipzig - station 5.jpg (166822 bytes)

Leipzig - Nikolaistrasze.jpg (172837 bytes)

We verlaten het stationsgebouw aan de westkant en lopen de Nikolaistrasze in. Evenals in alle westerse steden zijn de onderste lagen van de bebouwing allemaal voor de middenstand. Maar veel leuker is het vaak om eens naar boven te kijken. Dan zie je schitterende gevels met allerlei fraaie beelhouwwerkjes en ornamenten. In dat opzicht is Leipzig (voor ons althans) een absoluut mooiere stad dan Chemnitz en Dresden.

Leipzig - Nikolaistrasze 2.jpg (145821 bytes)

Leipzig - universiteitstoren2.jpg (95496 bytes)

Universiteitsstad Leipzig heeft evenals Jena een universiteitstoren. Deze toren heeft de vorm van een grote tand en wordt dan ook door de inwoners "Weisheitszahn" (verstands- kies) genoemd. Behalve studentenappartementjes is er ook een café-bar op zo'n 110 meter hoogte. Op de universiteit studeerden o.m. Goethe, NietzscheFleming en Leibnitz af.

Leipzig - universiteitstoren3.jpg (99058 bytes)

nog enkele "opvallende pandjes" in Leipzig

Leipzig - Alte Börse - Goethe.jpg (155782 bytes) Leipzig - Barfuszstrasze.jpg (123140 bytes) Leipzig - Barfuszstrasze - hoekpand.jpg (115893 bytes) Leipzig - Brühl - renaissancepand.jpg (169069 bytes)
Alte Börse met standbeeld van Goethe Barfuszstrasze hoekpand Barfuszstrasze prachtig renaissancepand 
aan het Brühl
Leipzig - Neues Gewandhaus = concertgebouw.jpg (90942 bytes) Leipzig - Operagebouw.jpg (132242 bytes) Leipzig - raadhuis.jpg (118069 bytes) Leipzig - café Baum.jpg (124714 bytes)
Neues Gewandhaus 
operagebouw
Operagebouw raadhuis Café Baum
stamcaf'van Goethe

Naast boekenstad, Messestad, grootste stad van Sachsen, levendige stad, bruinkoolstad en universiteitsstad is Leipzig sinds 1989 ook “Stadt der Wende”. Hier begon feitelijk in 1989 de val van de muur, die Oost- en West Duitsland scheidden.
Ik citeer hier grotendeels de tekst die dominee C. Führer op een infoblad van de Nikolaikirche heeft geschreven n.a.v de wekelijkse vredesgebeden op maandag;deze vredesgebeden waren van grote invloed op de ommekeer = die Wende.


(klik hier als je de tekst wilt lezen)

naar boven ì

E r f u r t

 

Erfurt - dom1.jpg (117714 bytes)

De stad die in 742 gesticht werd door Bonifatius is de grootste stad van Thüringen. Al eerder (728) had Bonifatius het startsein gegeven een dom te bouwen ter ere van Maria: de St. Mariëndom. Vanaf het zeer grote marktplein gezien rijst de dom op als een machtig bouwwerk, dat je binnen kunt gaan na het beklimmen van de 70 treden. De dom heeft enkele pronkstukken als: het prachtige 17 meter hoge barokke altaar met 12 manshoge heiligenbeelden, een 14e eeuws koorgestoelte, een grote bronzen "Wolfram"- kandelaar van een man die in 2 handen een kaars draagt, een sacramentshuisje uit 1594, een beschilderde doodskist met daarin de uit hout gesneden Jezus-figuur en 18 meter hoge glas-in-lood-ramen met voorstellingen uit de Bijbel en van heiligen. Direct grenzend aan deze Dom ligt de sobere SeveriKirche.
Naast Bonifatius is een andere geestelijke nauw verbonden geweest met de stad Erfurt, te weten : Maarten Luther.Toen Maarten Luther eens op weg was naar Erfurt om er te gaan studeren kwam hij in een zware onweersbui terecht. In zijn angst door de bliksem getroffen te worden beloofde hij de heilige Anna dat hij - als hij levend en wel Erfurt zou bereiken - hij monnik zou worden. Hij deed zijn belofte gestand en trad in het Augustijnenklooster bij de Heremieten in. Zeven jaar heeft hij er geleefd (1505 - 1512). Zijn kloostercel is er nog altijd te zien. In 1392 kreeg de stad een universiteit waar Luther ook nog hoogleraar is geweest.Een ander klooster, dat nog steeds in gebruik is ligt in het drukke winkelgebied Anger en is ..................................................................................................................het Ursulinenkloster.   è

Erfurt - Ursulinenklooster.jpg (162135 bytes)

Waar wij in Zeeland goed geprofiteerd hebben van de meekrapcultuur (plantenwortels waaruit een menierode verf getrokken kon worden) zo is Erfurt mede welvarend geworden door de "waid-cultuur": een plant waaruit blauwe verfstof gewonnen kon worden.
Toen in de 17e eeuw indigo de vervanger werd van waid werden de akkers ingeplant met graan en bloemen.

Erfurt - Haus zum Sonnenborn.jpg (128253 bytes)

Erfurt kent enkele mooie historische pandjes. Je komt ze tegen als je van de Domplatz de Marktstarsze inloopt richting Fischmarkt. Halverwege zie je rechts (Rumpelgasse) Haus zum Sonnenborn. Een renaissancegebouw met een gele vakwerkgevel, onlangs nog gerestau- reerd. Op de hoek van hetzelfde straatje nog  een prachtig voorbeeld van vakbouw.

Erfurt - hoekpandje Rumpelgasse.jpg (151744 bytes)
Haus Zum Sonnenborn vakwerkhuis (hoekpand)

Erfurt - haus zum Roten Ochsen.jpg (144989 bytes)

Andere prachtige voorbeelden van de renaissancetijd zijn: Haus zum roten Ochsen, één van de oudste pandjes in Erfurt. Het mooiste is echter  Haus zum Breiten Herd aan de Fischmarkt. Het was lange tijd vooral een onderkomen voor de waidhandelaren, later werd het een gildehuis (Handwerkskammer). In 1584 werd het verbouwd in Hoch-Renaissance-stijl. In 1969 vond een laatste restaura- tie plaats. De huidige roze gevel steekt wel opvallend af tegen de pal aangrenzen- de gele voorgevel, die overigens nagenoeg identiek gebouwd is.

Erfurt - zum breiten Herd.jpg (191784 bytes)

Haus zum Roten Ochsen

Haus Zum Breiten Herd

Nóg meer opvallende bouwwerken zijn: het postkantoor aan het Anger,de middeleeuwse handelsstraat. Een langgerekte gevel die een ruim gedeelte van de bocht aan het Anger beslaat. In de Johannesstrasze is het Stadtmuseum - evenals het er naastliggende pand - bezienswaardig. En dan moet iedereen even naar de Krämerbrücke waar een dertigtal vakwerkhuizen zijn gebouwd op de vijf bogen van het bruggetje dat de Gera overspant. Aan de achterzijde van deze huizen is een kleurrijk straatje waar handelaren, kunstenaars en antiquariaten gevestigd zijn. Tenslotte zijn de veelkleurige geveltjeshuizen aan de Domplatz een vrolijk geheel om te bekijken.

Erfurt - Joannesstrasze - Stadtmuseum2.jpg (175781 bytes) Erfurt - Joannesstrasze - Stadtmuseum.jpg (181110 bytes) Erfurt - Krämerbrücke1.jpg (167673 bytes) Erfurt - Krämerbrücke2.jpg (132517 bytes)
Johannesstrasze - Stadtmuseum 1 Johannesstrasze - Stadtmuseum 2 Krämerbrücke Krämerbrücke
Erfurt - café zum Goldene rade.jpg (129989 bytes) Erfurt - marktplein.jpg (101257 bytes) Erfurt - postkantoor.jpg (162028 bytes) Erfurt - terras - Annelies.jpg (150111 bytes)
Zum Güldenen Rade (Predigerstrasze) fleurig geschilderde geveltjes 
am Domplatz
postkantoor aan het Anger Annelies op het terras

Erfurt is - wat ons betreft - van de 5 bezochte steden het meest gezellig geweest. Het lijkt ons ook toe dat het van de vijf het verst is in ontwikkeling "westerse stijl". Zowel het winkelbestand, de bebouwing, de jeugd, de kleding en de persoonlijke versierselen als piercings, haardracht en tatoeages gaan hier het meest in de richting van wat bij ons al lang algemeen goed is.

Een prima dagje Erfurt eindigt - waar het gaat om reizen - toch nog een beetje in mineur. In onze ijver om zo snel mogelijk terug te zijn in het hotel nemen we de eerste de beste trein naar Weimar terug. Het is een ICE-trein, waar wij met ons kaartje niet in mogen: boete € 22,00. En dan te weten dat we de hele weg nog moesten staan in een door sigarettenrook verpestte coupé. We zetten ons maar over deze tegenslag heen (er is toch niets te doen tegen een onverstoorbaar schrijvende ex-DDR-diender) en zoeken de auto op die we in ieder geval nog gratis hebben kunnen parkeren in Weimar. 
Dan volgt de tweede tegenslag: de weg naar Jena terug blijkt eerst onvindbaar (bordverwijzingen kloppen niet erg), vervolgens blijkt de route die we dan écht nodig hebben afgesloten te zijn. We worden via Umleitingsborden helemaal naar en door Weimar teruggeleid (en daar waren we al twee keer 6 kilometer vandaan gereden) om uiteindelijk op de juiste weg te komen. Daar komen we in een file terecht van 12 km. De route Weimar - Jena (30 km) heeft ons op deze manier bijna anderhalf gekost. Het kan echter onze prachtige stedenvakantie niet meer kapot maken

..........ook  dit  is  Oost - Duitsland.....

15 jaar ná de val van de muur, het weghalen van hert ijzeren gordijn en de hereniging van Oost- en West Duitsland is er al heel wat gedaan aan verbouw en nieuwbouw, met name in de grote steden. Maar ontegenzeggelijk zijn er nog heel wat sporen van achterstallig onderhoud ten tijde van de communistische overheersing getuige onderstaande foto's.

Weissenfels - ook dit is Oost - Duitsland.jpg (160977 bytes) Jena - ook dit is Oost Duitsland.jpg (196879 bytes) Meissen - verval Oost Duitsland.jpg (147705 bytes)
voormalige textielfabriek in Weissenfels telefoonkabel..... Meissen (omgeving Dresden)

naar boven ì